PELABUHAN KLANG – Kegiatan membawa masuk sisa elektronik (e-waste) secara haram kini menjadi tumpuan operasi penguatkuasaan besar-besaran selepas 1,257 kontena mengandungi 31,475 tan bahan berkenaan dikenal pasti ditinggalkan di Pelabuhan Klang sepanjang 2024 dan 2025.
Operasi yang pada awalnya tertumpu kepada pembersihan kontena di pelabuhan itu kini diperluas ke luar kawasan dok bagi mengesan rangkaian penyimpanan, pemprosesan dan perdagangan sisa elektronik yang disyaki beroperasi secara haram.
Komander Agensi Kawalan dan Perlindungan Sempadan Malaysia (AKPS) Pelabuhan Klang, Datuk Nik Ezanee Mohd Faisal berkata, sebanyak 647 kontena dengan anggaran berat 16,177 tan berjaya dihantar pulang ke negara asal menerusi operasi bersepadu pelbagai agensi setakat ini.
“Keseluruhan operasi kini mencapai tahap 51 peratus selesai. Bagaimanapun, fasa terbesar baru sahaja bermula,” katanya dalam satu temu bual eksklusif, baru-baru ini.
Menurut beliau, daripada keseluruhan 1,257 kontena terbabit, sebanyak 770 dikaitkan dengan siasatan polis mengikut undang-undang pencegahan pengubahan wang haram, manakala 375 dikendalikan Jabatan Kastam Diraja Malaysia dan 112 lagi di bawah AKPS.
Katanya, operasi berkenaan dilaksanakan dalam tiga fasa dengan fasa ketiga bermula 1 Oktober lalu sehingga 31 Disember ini, melibatkan siasatan terhadap baki 578 kontena.
Dalam perkembangan berkaitan, tindakan penguatkuasaan turut membawa kepada serbuan di sebuah fasiliti penyimpanan e-waste yang disyaki beroperasi secara haram di Kapar, Selangor.
Serbuan itu menyaksikan 25 warga asing ditahan, manakala sisa elektronik dianggarkan bernilai RM3.056 juta dirampas.
Kesalahan yang disyaki berlaku melibatkan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974, Akta Imigresen 1959/63 serta peraturan pelesenan pihak berkuasa tempatan (PBT).
Nik Ezanee berkata, tindakan memperluas operasi ke premis di luar kawasan pelabuhan penting bagi mengenal pasti destinasi sebenar sisa elektronik yang dibawa masuk ke negara ini.
Beliau menjelaskan, kegiatan perdagangan e-waste turut didorong nilai komersial bahan tertentu yang boleh diperoleh daripada peralatan elektronik terpakai, termasuk emas, perak dan paladium.
Selain itu, papan litar bercetak (PCB) daripada peralatan elektronik turut mengandungi bahan seperti timah, aluminium, nikel, zink, besi dan plumbum.
Berdasarkan anggaran Jabatan Alam Sekitar (JAS) yang dilaporkan, satu konsainan e-waste seberat 15 hingga 20 tan boleh bernilai antara AS$4,000 hingga AS$8,000, sedangkan kos pelupusan yang sah boleh mencecah RM500 hingga RM3,000 bagi setiap tan.
Perbezaan nilai komersial dan kos pelupusan itu menjadi antara cabaran dalam usaha membanteras perdagangan sisa elektronik yang tidak mematuhi peraturan.
Nik Ezanee menegaskan, kejayaan operasi tidak seharusnya dinilai berdasarkan jumlah kontena yang berjaya dikeluarkan dari pelabuhan semata-mata, sebaliknya turut mengambil kira keberkesanan tindakan terhadap pihak yang bertanggungjawab.
“Tugas lebih besar adalah mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab membawa bahan berkenaan masuk ke Malaysia serta menutup saluran yang membolehkan sisa elektronik tidak dikehendaki diimport, ditinggalkan, disimpan atau diproses secara haram,” katanya.
Beliau berkata, penguatkuasaan berterusan amat penting bagi memastikan Malaysia tidak terus menjadi destinasi kemasukan sisa elektronik yang tidak diingini dari luar negara. – BERITA HARIAN
